കുടുംബശ്രീ

കുടുംബശ്രീ

കല്ലൂപ്പാറ ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത്

കേരളത്തിലെ സ്ത്രീകളുടെ സാമൂഹികശാക്തീകരണത്തിനും ദാരിദ്ര്യനിർമാർജനത്തിനും വലിയ സംഭാവന നൽകിയ ജനകീയ പ്രസ്ഥാനമാണ് കുടുംബശ്രീ. സ്ത്രീകളുടെ സാമ്പത്തിക സ്വയംപര്യാപ്തതയും സാമൂഹിക പങ്കാളിത്തവും വർധിപ്പിക്കുക എന്നതാണ് ഇതിന്റെ പ്രധാന ലക്ഷ്യം.
1. തുടക്കം
1998 മെയ് 17-ന് കേരള സർക്കാർ ആരംഭിച്ച സംസ്ഥാന ദാരിദ്ര്യ നിർമാർജന മിഷനാണ് കുടുംബശ്രീ. പ്രാദേശിക സ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങളുടെ നേതൃത്വത്തിലും ജനപങ്കാളിത്തത്തോടെയും കുടുംബശ്രീ പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
വിഷയംവിവരം
സ്ഥാപിതമായ വർഷം1998
സ്ഥാപിതമായ തീയതി17 മെയ് 1998
ലക്ഷ്യംദാരിദ്ര്യ നിർമാർജനം & സ്ത്രീ ശാക്തീകരണം
2. ഘടന – Three Tier System
1

അയൽക്കൂട്ടം (NHG)

10–20 സ്ത്രീകളുടെ അടിസ്ഥാന യൂണിറ്റാണ് അയൽക്കൂട്ടം. സമ്പാദ്യം, വായ്പ, കൂട്ടായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ എന്നിവയുടെ അടിസ്ഥാന ഘടകമായി പ്രവർത്തിക്കുന്നു.

2

ADS

വാർഡ് തലത്തിൽ അയൽക്കൂട്ടങ്ങളുടെ പ്രവർത്തനങ്ങൾ ഏകോപിപ്പിക്കുകയും വിവിധ പ്രവർത്തനങ്ങൾക്ക് നേതൃത്വം നൽകുകയും ചെയ്യുന്നു.

3

CDS

ഗ്രാമപഞ്ചായത്ത് തലത്തിൽ കുടുംബശ്രീ പ്രവർത്തനങ്ങളുടെ ഏകോപനവും മേൽനോട്ടവും നിർവഹിക്കുന്നു.

3. പ്രധാന പ്രവർത്തനങ്ങൾ

സ്ത്രീ ശാക്തീകരണം

സ്ത്രീകളുടെ സാമൂഹിക, സാമ്പത്തിക, രാഷ്ട്രീയ ശാക്തീകരണം ഉറപ്പാക്കുന്നതിനുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങൾ.

സ്വയംസഹായ സംഘങ്ങളുടെ രൂപീകരണം

അയൽക്കൂട്ടങ്ങൾ വഴി സമ്പാദ്യം, വായ്പ, കൂട്ടായ പ്രവർത്തനങ്ങൾ എന്നിവ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നു.

സ്വയംതൊഴിൽ സംരംഭങ്ങൾ

വ്യക്തിഗത, ഗ്രൂപ്പ് സംരംഭങ്ങൾ ആരംഭിക്കാനും നടത്താനും ആവശ്യമായ പിന്തുണയും മാർഗനിർദേശവും നൽകുന്നു.

ദാരിദ്ര്യ നിർമാർജനം

ദരിദ്ര കുടുംബങ്ങളുടെ ജീവിതനിലവാരം മെച്ചപ്പെടുത്തുന്നതിനുള്ള വിവിധ പദ്ധതികളും പ്രവർത്തനങ്ങളും നടപ്പാക്കുന്നു.

ഉപജീവന മാർഗ വികസനം

കൃഷി, മൃഗസംരക്ഷണം, ഭക്ഷ്യസംസ്കരണം, സേവനമേഖല തുടങ്ങിയ മേഖലകളിൽ തൊഴിലും വരുമാന മാർഗങ്ങളും സൃഷ്ടിക്കുന്നതിന് സഹായിക്കുന്നു.

സാമ്പത്തിക ഉൾച്ചേരൽ

ബാങ്ക് വായ്പ, മൈക്രോ ഫിനാൻസ്, സമ്പാദ്യ പദ്ധതികൾ തുടങ്ങിയ സാമ്പത്തിക സേവനങ്ങൾ ലഭ്യമാക്കുന്നതിന് സഹായിക്കുന്നു.

കാർഷിക പ്രവർത്തനങ്ങൾ

ജൈവകൃഷി, കൂട്ടുകൃഷി, പച്ചക്കറി കൃഷി, പോഷകത്തോട്ടം തുടങ്ങിയ പ്രവർത്തനങ്ങൾ പ്രോത്സാഹിപ്പിക്കുന്നു.

സാമൂഹിക വികസന പ്രവർത്തനങ്ങൾ

ആരോഗ്യം, ശുചിത്വം, പോഷകാഹാരം, ലഹരി വിരുദ്ധ പ്രവർത്തനങ്ങൾ തുടങ്ങിയ സാമൂഹിക വികസന പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പങ്കാളിത്തം ഉറപ്പാക്കുന്നു.

പരിശീലനവും നൈപുണ്യ വികസനവും

തൊഴിൽപരവും സംരംഭകത്വപരവുമായ പരിശീലനങ്ങളും നൈപുണ്യ വികസന പരിപാടികളും നൽകുന്നു.

തദ്ദേശസ്വയംഭരണ സ്ഥാപനങ്ങളുമായി സഹകരണം

ഗ്രാമപഞ്ചായത്തിന്റെ വികസന പ്രവർത്തനങ്ങളിലും പദ്ധതികളിലും കുടുംബശ്രീ അംഗങ്ങളുടെ പങ്കാളിത്തം ഉറപ്പാക്കുന്നു.

പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണം

മാലിന്യ സംസ്കരണം, വൃക്ഷതൈ നട്ടുപിടിപ്പിക്കൽ, ഹരിത പ്രവർത്തനങ്ങൾ തുടങ്ങിയ പരിസ്ഥിതി സംരക്ഷണ പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ പങ്കാളിത്തം.

ബാലസഭയും യുവജന പ്രവർത്തനങ്ങളും

കുട്ടികളുടെയും യുവജനങ്ങളുടെയും സാമൂഹിക പങ്കാളിത്തവും നേതൃത്വ ശേഷിയും വളർത്തുന്നതിനുള്ള പ്രവർത്തനങ്ങൾ.

പ്രത്യേകത

സാമ്പത്തിക സ്വാതന്ത്ര്യവും സാമൂഹിക നേതൃത്വവും ഉറപ്പാക്കുന്നതിൽ കുടുംബശ്രീ നിർണായക പങ്ക് വഹിക്കുന്നു.

4. പ്രാധാന്യം
കേരളത്തിലെ സ്ത്രീകളുടെ ജീവിത നിലവാരം ഉയർത്തുന്നതിലും സാമ്പത്തിക സുരക്ഷ ഉറപ്പാക്കുന്നതിലും കുടുംബശ്രീ നിർണായക പങ്ക് വഹിക്കുന്നു. പ്രാദേശിക വികസന പ്രവർത്തനങ്ങളിൽ സ്ത്രീകളുടെ സജീവ പങ്കാളിത്തം ഉറപ്പാക്കുകയും സമൂഹത്തിന്റെ സമഗ്ര പുരോഗതിക്ക് വഴിയൊരുക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.